Visby in Zweden

Highlights

Natuurliefhebbers, wandelaars, kunstgeschiedeniskenners en winkelaars kunnen hier terecht, ‘s zomers ook wel het St. Tropez van het noorden wordt genoemd.

Het grootste Zweedse eiland Gotland (3140 km²; 125 km lengte, 55 km breedte) is een wereld op zich.

Al in de steentijd was Gotland bewoond. Er zijn talrijke graven teruggevonden. Van de bronstijd is niet veel bekend, maar uit vondsten uit de ijzertijd (goud, munten en wapens) blijkt dat de bevolking toen al bij de handel betrokken was.

Merkwaardig zijn de stenen uit de vroegere Vikingperiode, de bildsten. Deze stenen geven als een stripverhaal een beeld van het leven en de cultuur uit die tijden. Zij werden geplaatst bij graven of langs wegen en hebben soms ook een runeninscriptie. De mooiste staan in Gotland’s Fornsal te Visby (entree ca. 40 kr) en in het museum van Bunge.

Ruim zeven eeuwen geleden nam de handel plotseling een grote vlucht. Van de vele handelsplaatsen langs de kust ontwikkelde Visby zich in de 11de tot de 14de eeuw tot de belangrijkste. Gotland werd een vitale schakel tussen oost en west, vooral toen Visby als lid van de Hanze het centrum werd van het Gotland-Letland handelsgebied.

Het vormde een kruispunt op de handelsroutes tussen Duitsland en Rusland. Er werden onverstelbare rijkdommen verhandeld via Gotland.

Visby was in die tijd de enige versterkte stad van Scandinavië. Het was in de periode na de Vikingen opgeklommen tot Bisschopszetel, hoofdstad en Hanzestad. In de 13de eeuw werd de stad ommuurd. Hier en daar verrezen kerken. De lengte van de walmuren is bijna 4 km (één van de best bewaarde van Europa). Twee poorten en 38 verdedigingswerken completeren deze onneembare stenen stadsring.

In de loop van de daarop volgende eeuwen werd het eiland herhaaldelijk overvallen. Bij beurten vestigden de invallers hun heerschappij: lange tijd waren het de Denen, uiteindelijk de Zweden.

In de 18de eeuw leefde het eiland vreedzaam van de zee en de bosbouw. De verwerking van kalk werd met het jaar belangrijker. Aan de rijke tijd herinneren nog de statige herenhuizen, de Domkerk uit 1225, die nog steeds in gebruik is en waarin het doopvont en de kansel prachtige kostbaarheden zijn.

Het Historische Museum in de Strandgaten kan u nog veel meer laten zien over de tijd van weleer. Hier zijn houten beeldhouwwerken en glasramen samengebracht. De ‘Plantentuin’ is de moeite waard.

Vanaf de jaren ‘50 was het eiland bij de Scandinavische volkeren erg in trek. Het wordt nog steeds de ‘stad van de Rozen en Ruïnes’ genoemd.

In Visby (20.000 inwoners) heeft het een waardige hoofdstad die nog steeds de glans uitstraalt van de voormalige Hanzestad in de Oostzee die hij vroeger was. Omringd door een 3,4 km lange stadsmuur met 44 statige verdedigingstorens verdringen zich op een kleine ruimte de romantische ruïnes van zestien kerken uit de 12de eeuw, middeleeuwse pakhuizen en huizen met trapgevels.

In de zomer is het in de straatjes erg druk; de vakantiedrukte verandert Visby dan in een St. Tropez van het noorden’. Landelijke rust vindt u aan de langgerekte kust en in het binnenland van het eiland.

Degenen die in kunstgeschiedenis zijn geïnteresseerd kunnen daar de grote kerken (in totaal 94) bezichtigen met hun schitterende middeleeuwse metselwerk of de collectie stenen uit de Vikingtijd in het openluchtmuseum Bunge.

De natuurliefhebber geniet van de raukar, grillig gevormde rotszuilen van rifvormende fossielen aan de kust.

In het milde klimaat kunnen zelfs amandelen, acacia’s en tamme kastanjes groeien.

De eilanden Stora en Lilla Karlslö, voor de zuidwestkust van Gotland, zijn ware vogelparadijzen.

Visby staat tegenwoordig onder bescherming van UNESCO.

Bezienswaardigheden

Stadswandeling Visby ‘binnen de stadsmuren’.

1. Hamnstationen

2. Donnerska Hus - een groot en mooi 18de eeuws huis

3. Burmeisterska Hus - een schilderachtig koopmanshuis uit ca. 1650, waarin het turistbyra is gevestigd. Op de eerste etage is een kleine verzameling antiquiteiten.

4. Gotlands Naturmuseum - dit museum geeft een overzichtelijk beeld van de opbouw van het landschap van Gotland.

5. Gotlands Fornsal - oudheidkundig museum met een zeer belangrijke verzameling over de geschiedenis van Gotland van de steentijd tot aan de uitingen van Zweedse (in het bijzonder Gotlandse) kunst uit de vorige en deze eeuw.

6. Liljehornska Huset - een 13de eeuw huis.

7. Clematis Huset - een 13de eeuws huis.

8. Gamla Apoteket - dateert uit de 13de eeuw. Op de beganegrond is een expositieruimte met onder andere zilversmeedwerk.

9. Kruttornet (kruittoren) - u bent nu bij de machtige stadsmuur aangekomen. De toren is het oudste bewaard gebleven bouwwerk van Visby en stamt waarschijnlijk uit het begin van de 12e eeuw. U kunt zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde een wandeling langs de muur maken. Oorspronkelijk was hij 3600 meter lang met 44 torens en een maximale hoogte van 9 meter. Vooral het noordelijk deel biedt een imponerende aanblik.

10. St Olaf Kerkruïne - deze kerk is genoemd naar de schutspatroon van Gotland. In 1026 kwam koning Olav de Heilige van Noorwegen hier het christendom prediken.

11. Botaniska Tradgarden - deze botanische tuin werd in het midden van de vorige eeuw aangelegd.

12. St Clemens - Ruïne van een kerk uit de 13de eeuw.

13. St Nicolai - Één van de mooiste kerkruïnes van Visby. De kerk werd omstreeks 1230 gebouwd en maakte deel uit van een dominicanenklooster. Binnen de bijzonder fraaie gotische bogen van het koor wordt ‘s zomers het mysteriespel ‘Petrus de Dacia’ opgevoerd, waarin de mystiek van de Middeleeuwen herleeft. Petrus de Dacia was prior van het klooster in Keulen. Dit gegeven inspireerde Friedrich Nehler tot het componeren van dit zang- en muziekspel. Al verstaat u het Zweeds niet, u zult niettemin genieten van het gezang en het fraai belichte schouwspel.

14. St Gertruds Kapell - ruïne van een kleine kapel uit de 15e eeuw. Aan de westelijke ingang is een beeld van de heilige Gertrud bewaard gebleven.

15. Helge Ands Kyrkan - ruïne van de Heilige Geestkerk. Door de achthoekige bouw in twee etages lijkt de kerk meer op een toren. Het oudste deel is het koor, dat dateert uit de 12de eeuw. Er schuin tegenover staat de nieuwe Helge Adskyrkan.

16. Domkyrkan Sta Maria - de enige middeleeuwse kerk die bewaard is gebleven en nog steeds wordt gebruikt. Gebouwd in het begin van de 13de eeuw en in 1225 gewijd als godshuis voor de Duitse kooplieden. Waarschijnlijk werd zij daarom door de plunderende Lubeckers gespaard.

17. Johan Marlares Hus - het oude huis van Johan de Schilder.

18. Sta Katharina - de ruïne van deze omstreeks 1233 gebouwde kloosterkerk van de Franciscanen behoort tot de imponerendste en mooiste van Visby.

19. Gutekallarens Huset

20. St Drotten - ruïne van een 12de eeuwse kerk.

21. St Lars - ruïne van een 12de/13de-eeuwse kerk. De St Drotten en de St Lars worden samen ook wel de ‘zusterruïnes’ genoemd.

22. Radhuset - gebouw uit de 18de eeuw.

23. Savskahuset - klein middeleeuws huisje.

24. St Hans en St Pers - tweelingkerken, die in 1917 gedeeltelijk uitgegraven werden en niet meer vertonen dan muurresten.

25. Gamla Residenset - een 17de eeuws gebouw voor de gouverneur, dat met zijn rug naar de straat staat.

Als u de Norderport uitkomt, komt u even buiten de stadsmuur bij de ruïne van de St. Goranskerk, waarin kerkdiensten gehouden werden voor lepralijders. Deze ruïne ligt aan de voet van de Galgberg, die één van de mooiste uitzichten biedt op Visby met zijn rode daken en de kust.

Nuttige tips Winkelen

In Österport en de straten binnen de stadsmuren van Visby kunt u leuk winkelen.

Over het algemeen zijn de winkels geopend van 09.30-18.00 uur, op zaterdag tot 13.00 of 14.00 uur. Warenhuizen en winkels in winkelcentra zijn vaak tot 20.00 uur geopend.

Souvenirs: Zweeds glaswerk, houtsnijwerk, voorwerpen van smeedijzer, Dallpaardjes in alle maten, handgeweven textiel, gevlochten manden, keramiek en porselein.

Vervoer

Taxi’s staan niet altijd klaar bij de haven.

De Kollektiv Trafiken bus rijden vanuit Visby naar alle hoeken van het eiland. Het duurste enkele reis kaartje kost ca. 42 kr.

Post

Het postkantoor is geopend van maandag t/m vrijdag van 09.00-18.00 uur, zaterdag van 10.00-13.00 uur.

Toeristenbureau

Gotlands Turistförening is op Hamngatan, bij Donnersplats.

(Dagelijks geopend).

Hier kunt u o.a. de nuttige folder “ The key to all Gotland’s Churches’ krijgen.(in het Engels).

Ligplaats schip

Het schip zal op loopafstand van het oude stadsgedeelte aanleggen, bij de ‘Småbåtshammen’normaal gesproken kaj nr. 4.

Achter de Oostpoort vertrekt een toeristentreintje.

Zweden

Zweden

Nuttige tips Munteenheid

De Zweedse munteenheid is de Kroon (ZKR) onderverdeel in 100 øre.

U kunt bijna overal terecht met credit cards (Visa, Master, American Express, Diners). Er zijn vele pinautomaten in Zweden.

De banken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 09.30-15.00 uur, grotere banken in grote plaatsen zijn soms tot 17.30 uur geopend.

Lees meer over Zweden »