Gdansk (Danzig) in Polen

Highlights

Stad van Schopenhauer en Fahrenheit, maar ook van Lech Walesa en Solidarnosc. Maar ook de stranden en de natuur landinwaarts trekken mensen naar Gdansk.

Met een oppervlakte van 312 700 km² is Polen ongeveer negen keer groter dan Nederland. Het land ligt in het centrale gedeelte van Europa en vormt het overgangsgebied tussen de Noordduitse en Russische Laagvlakten. Het land strekt zich uit over een afstand van 649 km van noord naar zuid en 689 km van west naar oost. Het meest noordelijk gelegen punt is Kaap Rozewie. De Oostzee vormt een belangrijk deel van de noordgrens.

Twee havensteden, Gdansk en Gdynia, en de badplaats Sopot ertussenin, vormen gedrieën de Trojmiasto (Driestad). Deze stedelijke agglomeratie strekt zich uit over een lengte van meer dan 35 km langs de Danziger bocht (Zakota Gdanska). Gdansk trekt talloze toeristen, die vooral aangetrokken worden door de oude stad, de stranden en het natuurschoon landinwaarts.

Geschiedenis

In 997 werd de plaats voor het eerst, als Gyddanzyc, vermeld in de kronieken, als zetel van de hertogen van Pomorze. In 1263 kreeg Gdansk stadsrecht. Doordat er geen opvolger was voor de hertog van Pormorze, nam de Duitse Orde in 1308 de stad in. In 1454 werd ze een vrijstad, onder bescherming van de Poolse koning Kazimierz Jagietto. Gdansk werd centrum van de oost-west handel en de grootste producent van Polen (o.a. schepen en textiel.) Ook ontstonden er in deze tijd aanzienlijke bouwwerken, waarvoor veelal buitenlandse, waaronder ook Nederlandse bouwmeesters verantwoordelijk waren.

Aan de bloei kwam echter een eind door de Zweedse oorlogen. In 1793 kwam Gdansk onder Pruisen tot 1919. Nog voordat het eind van de Tweede Wereldoorlog officieel was, werd een begin gemaakt aan de wederopbouw van de voor 90% verwoeste stad. Voor de woonwijken werden zo veel mogelijk de oorspronkelijke tekeningen gebruikt, de resten werden in de bebouwing verwerkt.

Bezienswaardigheden

Het stadgebied is duidelijk onderverdeeld. Op de linkeroever van de Motlawa ligt in het noorden de Oude Stad (Stare Miasto), in het centrum de Recht-stad (Glowne Miasto) en in het zuiden de Oude Voorstad (Stare Przedmiescie). Het stadsdeel Wyspa Spichlerze (Graanschuureiland) vormt een eiland tussen de rivierarmen Stara Motlawa en Nowa Motlawa. De oostelijke oever van de Motlawa vormt ten slotte de Benedenstad (Dolne Miasto).

De Motlawa mondt uit in de Marta Wisla, en deze mondt uit in de Bocht van Gdansk (Zakota Gdanska).

De belangrijkste bezienswaardigheden liggen in de Glowne Miasto, in de omgeving van de voormalige Koninklijke Route rond de Mariakerk. De route bestaat uit de Ulica Dluga (Lange Straat) en de Dlugi Targ (Lange Markt).

Mariakerk

De Mariakerk hoeft niemand te zoeken. Nadat men op woensdag 25 maart 1343 de eerste steen had gelegd voor een nieuwe parochiekerk, verrees in 159 jaar de, naar men zegt, grootste bakstenen kerk ter wereld. Binnen haar majestueuze muren (105 meter lang, 66 meter breed en 30 meter hoog) is plaats voor 25.000 gelovigen. In maart 1945 werd de gotische kolos zwaar beschadigd. De rijke kerkuitrusting wist men gelukkig tijdig te evacueren. Het orgel, de preekstoel en het enorme doopvont zijn afkomstig uit de Sint Janskerk.

Brama Wyzynna

Ten westen van de Ulica Dluga ligt de Brama Wyzynna (Hoge Poort) uit 1588. Hier staan de wapens van het Koninkrijk Polen, West-Pruisen en Gdansk ingegraveerd. In de poort verschaft men u toeristische informatie. Bij de bouw werd de poort versierd met enkele wapens en beelden, maar is nu zwaar aangetast door luchtvervuiling. Over het vroegere galgenveld bereikt men de Gouden Poort (Zlota Brama) uit 1612, de voornaamste entree tot de stad. Daarom werd deze poort gebouwd als een triomfboog met veen (verdwenen) verguldsel door Abraham van den Blocke.

Ulica Dluga

De Ulica Dluga voert u langs enkele statige herenhuizen (na 1945 herbouwd in de staat van enkele eeuwen terug) tot het prachtige Stadhuis. Dit imposante bouwwerk, dat tussen 1379 en 1492 verrees in laatgotische stijl, toonde alle vroegere rijkdom en macht van de handelsstad. Zeer bezienswaardig is de oude raadzaal op de eerste verdieping, ook wel rode zaal genoemd naar de damasten wandbekleding.

De prominentste straat van de stad is de Dlugi Targ. De prachtige Neptunesfontein plaatste men in 1633 als eerbetoon aan de zee, die Gdansk welvaart bracht.

Stare Przedmiescie (Oude Voorstad).

Zuidelijk van de Glowne Miasto ontstond al in de 14de eeuw de Stare Przedmiescie (Oude Voorstad). Vroeger had ze een eigen verdedigingsgordel die in de vorige eeuw echter heeft moeten wijken voor bestrating. Hier bevindt zich de Drie-eenheidkerk, die samen met de St-Annakapel dateert uit 1484. Ernaast herbergt een voormalig franciscaner klooster het Pomorskie-museum. Tot de verzameling behoort het origineel van het beroemde drieluik “Het laatste Oordeel” van Hans Memling, en schilder- en beeldhouwwerk.

Ulica Mariacka

Het mooiste straatje van Gdansk, wellicht van heel Polen is de Ulica Mariacka. Hier ziet men de Beischlage, de terrassen voor de huizen, die na de oorlog alleen in dit straatje zijn hersteld. Bijzonder zijn de kunstige regenpijpen over de balustrades met de fantastische waterspuwers.

Sopot

Halverwege Gdynia en Gdansk ligt Sopot een aan Gdansk vastgegroeide stad met 52.000 inwoners. Het is de drukste badplaats aan de Oostzee. In de 17de eeuw had het al de naam van belangrijke badplaats. De heuvels, het brede zandstrand en de vele toeristische faciliteiten hebben het doen uitgroeien tot de meest bezocht badplaats van het land. De 600 meter lange wandelpier (Molo) geeft u de mogelijkheid om met kijkers naar het Monument op de landtong Westerplatte te kijken. Tegenwoordig staat de plaats ook bekend als kuuroord.

Gdynia

De laatste stad van de Trojmiasto is Gdynia. De stad is vooral de moeite voor liefhebbers van vooroorlogse stadsplanning en betonarchitectuur. Nadat Gdansk in 1918 vrijstad was geworden, miste Polen een zeehaven. Daarom werd deze Oostzeehaven door Polen tussen 1924 en 1939 uit de grond gestampt. Na 1945 werd de grotendeels verwoeste haven herbouwd. Vele van de kwart miljoen inwoners zijn werkzaam in de visserij. Gdynia is de belangrijkste haven van Polen na Szezecin. Centrum van de stad is het plein Skwer Kosciuszki, met in het verlengde de Molo Poludniowe (Zuidpier). Aan de linkerzijde hiervan liggen twee museumschepen: de torpedojager Blyskawica en de stalen driemaster Dar Pomorza. Beide dienen tegenwoordig als scheepsmuseum. Een Marinemuseum bevindt zich aan de zeeboulevard ten zuiden van de pier aan de voet van de Kamienna Gora (Stenen heuvel). Deze biedt een mooi uitzicht over de stad. Geïnteresseerden in de geschiedenis van Gdynia kunnen terecht in het Stedelijk Museum aan de Ulica Starowiejska.

Nuttige tips Munteenheid

Wissel geen geld op straat! U heeft grote kans dat u uw portemonnee kwijt raakt.

De munteenheid is de zloty. U kunt echter ook in US Dollars of Euro’s betalen. (De Poolse valuta wordt aan boord niet geaccepteerd).

Banken zijn over het algemeen geopend van 09.00 tot 12.00 uur.

Post

Postkantoren zijn te herkennen aan het opschrift “Poczta”. Ze zijn van maandag t/m zaterdag geopend van 08.00 tot 20.00 uur.

Vervoer

Houdt u er rekening mee dat de meeste taxichauffeurs gebrekkig Engels of Duits spreken.

Winkelen

Levensmiddelenwinkels zijn in principe geopend van 08.00 tot 18.00 uur en overige winkels van 11.00 tot 18.00 uur.

Ligplaats schip

Naar het centrum van Gdynia (10 lutego straat) is het ca. 30 minuten lopen.

Polen

Binnenkort meer informatie beschikbaar.