Stavanger in Noorwegen

Highlights

In dit stadje is praktisch alles per voet bereikbaar. Wandel heerlijk door het oude centrum of bezoek een van de bezienswaardigheden die hier volop zijn.

Stavanger is de vierde stad van Noorwegen, maar het is internationaal gezien na Oslo ongetwijfeld de bekendste. Stavanger is de lieveling van de Noordzee.

De stad heeft vele jaren van voorspoed te danken aan het water. De eerste bewoners van de plaats vulden hun dagelijkse menu aan met vis. Later kwamen er elk jaar grote scholen haring naar de kust. De ‘Siddiser’ of ‘Siddis’, de inwoners van Stavanger, deden er hun voordeel mee. Tegelijkertijd begon een bloeiende handel met het buitenland. Er lagen ooit zoveel zeilschepen in de haven van de stad dat men van de ene naar de andere kant kon lopen over de dekken. Toen de zeilboten werden ingehaald door stoomschepen en de haringen wegbleven van de kust, wachtten de Stavangers op een nieuw wonder, en dat kwam. Er verschenen zelfs enorme hoeveelheden kleine vissen voor de kust, die werden ingeblikt en verkocht als ‘Noorse sardines’. Overal ontstonden fabrieken waar de vis werd verwerkt. Er hing een doordringende vislucht over de stad, die op waarde werd geschat door de inwoners: ‘Dat is de geur van geld’ werd er gezegd.

Toen na de oorlog de vraag naar sardines afnam, boorden de Siddiser letterlijk een nieuwe geldbron aan: een oliebron. Sindsdien is Stavanger de oliestad van Noorwegen. Vandaar ook haar internationale karakter en bevolking (Amerikanen, Canadezen, enz, die werken op de booreilanden voor de kust.

Stavanger werd 250 jaar na de eenwording van Noorwegen gesticht. Dat gebeurde iets ten noorden van de Harfrsfjord waar koning Harald Schoonhaar in 872 zijn vijanden versloeg en Noorwegen tot één land maakte. Aan de punt van de fjord, bij het plaatsje Sola, staat nog een gedenkteken van de slag: drie huizenhoge zwaarden die in de grond priemen.

In 1125 begon de bouw van de St. Swithin’s kathedraal in een plaats aan het eind van de Vågen, een kleine inham. Bisschop Ronald had de plaats uitgekozen als centrum van zijn rijk. Er was simpelweg niets anders aan de zuidwestkust van Noorwegen dan de paar houten huizen van Stavanger. Met de bouw van de kathedraal nam het belang van het stadje toe. Stavanger begon langzaam maar zeker te groeien.

Bezienswaardigheden

In het oude centrum van Stavanger, de wijk Gamle Stavanger, hangt tussen de meer dan 150 witte houten huisjes aan de smalle straatjes met enig verbeelding nog de lucht van sardines. Deze wijk werd gebouwd tijdens de bloei van het sardinestrijdperk. De wijk ligt bij de oude inham Vågen, waar de stad ooit ontstond. Een aantal van de 70 fabrieken waar de vis werd ingeblikt is bewaard gebleven, zij het dat er nu moderne kantoren in gehuisvest zijn. Echter zonder dat aan de buitenkant van de panden veel is veranderd.

Het Hermetikkmuseum aan de Øvre Strandgate is gevestigd is een voormalige visverwerkingsfabriek. U kunt hier zien hoe bijna 70% van de Stavangenaren aan de kost kwamen.(dagelijks geopend van 11.00-16.00 uur; ca. 30 Kr entree)

Iets verderop, aan de Nedre Strandgate, bevindt zich het Scheepvaartmuseum / Sjøfartsmuseum in twee oude pakhuizen aan de werf. (dagelijks geopend van 11.00-16.00 uur; ca. 30 Kr entree)

In het oude deel van de stad, aan de Torget, wordt elke dag aan de haven een markt gehouden; stalletjes met bloemen, fruit en groenten. Verse vis is verkrijgbaar bij de watertanks aan de kade.

De Stavanger Kathedraal, of de Domkerk, is de best bewaarde middeleeuwse kerk van Noorwegen. Oorspronkelijk gebouwd in een Anglo-Normandische stijl, werd de kerk na een brand in 1272 in Gotische stijl herbouwd. Binnen is vooral de 16de eeuwse preekstoel de moeite waard. Iedere donderdag om 11.15 vinden in de kerk orgelconcerten plaats. (maandag t/m zaterdag van 09.00-18.00 uur en op zondag van 13.00-18.00 uur)

De kerk ligt bij het binnenmeertje Breiavatnet en de bisschopskapel, de koningshof en het stadspark. De Bispekapell (bisschopskapel), gebouwd rond 1300, was de privé-kapel van de bisschop. Nu is deze nog als kerk in gebruik en erg in trek bij de bruidsparen van Stavanger.

De witte Kongsgård (koningshof) staat op de resten van het bisschoppelijke paleis van Reinald. Wanneer de koning de stad bezocht, nam hij daarin zijn intrek. Later werd het gebouw residentie van de provinciale gouverneur; nu fungeert het als middelbare school.

Wanneer u een mooi uitzicht op de stad wilt hebben, kunt u de Valbergtoren, de oude brandweertoren van de stad, beklimmen. (maandag t/m vrijdag van 10.00-16.00 uur; gratis)

De villa aan de Eiganesveien 45, Ledaal, stamt uit het begin van de 19de eeuw en wordt nu nog gebruikt als museum en als residentie van het koninklijke huis. De naam is samengesteld uit de laatste letters van elke naam van de eerste eigenaars: Gabriel Schancke Kielland en Anna Margeretha Bull. Tegenover Ledaal ligt een andere villa die te bezichtigen is: Breidablikk, met goed bewaarde Noorse interieurs uit de 19de eeuw.

Ongeveer 2 km ten zuidwesten van de stad, in Ullandhaug, ligt een opgegraven en gerestaureerde boerderij uit de 5de eeuw: Jernaldergården. Er worden demonstraties gehouden van de manier waarop men in die tijd kleren maakte en kookte. (dagelijks geopend van 12.00-17.00 uur)

Niet ver hiervandaan liggen de botanische tuinen met zo’n 2000 verschillende soorten planten.

Nog in Stavanger, maar een eind buiten het centrum ligt de Bjergsted Concerthal in het Bjergsted Park. Dit is de vaste concerthal van het Stavanger Symfonieorkest. Elke tweede donderdag in de maand geeft het orkest een concert onder leiding van eerste klas dirigenten met bekende solisten. Elk jaar wordt er in augustus het kamermuziekfestival gehouden, met deelnemers uit de hele wereld.

Het Utstein Klooster is absoluut een bezoekje waard. Voor 1300 was het een koninklijke boerderij, gebouwd door Koning Magnus Lagebote en vanaf 1265 tot 1537 een augustijnenklooster. Het is het enige middeleeuwse klooster dat in Noorwegen in min of meer originele staat bewaard is gebleven. Nu wordt het gebruikt als cultureel centrum.

(geopend van 13.00-16.00 uur)

De door loodrechte rotswanden ingesloten Lysefjord vormt een lange, smalle wig het land in, het zwartblauwe water zo nu en dan verstoort door een donderende waterval.

De Preekstoel / Preikestolen, een rots boven de Lysefjord, die precies is wat men meestal voorstelt bij fjorden: een loodrechte wand die zo’n 600 m uit het water oprijst. Bovenaan helt de rots als een kansel over het water, vandaar de naam. De ‘stoel’ bestaat uit 25 m² grote rotsplaat die op drie kanten uitzicht biedt op de lager gelegen fjord. U hebt hiervandaan een schitterend uitzicht. Dit soort steile wanden komen veel minder vaak voor dan men denkt, vandaar de duizenden toeristen die de Preekstoel elk jaar bezoeken.

Het lot van Stavanger is volgens een oud gezegde met dat van de Preekstoel verbonden:’ De dag dat de Preekstoel valt, wordt Stavanger verzwolgen door de zee’.

Het is mogelijk om de Preekstoel per veerboot (vertrek vanaf de Strandkaien in Stavanger) te bezoeken en vervolgens per bus.

Nuttige tips Vervoer

Praktisch alles in Stavanger is te voet bereikbaar, en de omgeving van de stad wordt ontsloten door boten en bussen.

Winkelen

Rondom het stadsplein Torget en in de Straen Senteret vindt u vele winkeltjes.

Het voornaamste winkelcentrum is Arkaden, Klubbgate 5 (maandag t/m vrijdag van 10.00-20.00 uur, zaterdag van 10.00-16.00 uur).

Stranden

Møllebukta en Solastrand zijn zandstranden; Vaulen is een beschut strand met rosten en zand.

Luchthaven

Stavanger Lufthavn Sola, ongeveer 14 kilometer van de stad.

Ligplaats schip

Het schip ligt aan de Strandkaien. Het is ca. 10 minuten lopen naar het centrum (het hoofdplein Torget).

Noorwegen

Noorwegen

Noorwegen staat bekend om zijn Vikingverleden. Maar de geschiedenis van Noorwegen gaat verder terug en wel tot 14000 voor Christus. De Viking (Noormannen) periode begon rond 800 na Christus toen de Noormannen meer land veroverden in het noordelijke deel van Europa. De Vikingen hielden plundertochten door grote delen van Europa. Koloniën werden gesticht in Groenland, IJsland, de Shetland-eilanden en Orkney. De eerste koning van de Vikingen was Harald Harfagre. Hij werd gekroond nadat hij de strijd bij Stavanger won en verschillende koloniën in Noorwegen veroverde. De Vikingperiode duurde voort tot 1066 toen Harald III de strijd bij Sramford Bridge in Engeland verloor. Vanaf 1319 tot 1343 hadden Noorwegen en Zweden een gezamenlijke koning, Haakon VI. Hij was de zoon van de Zweedse koning Magnus Erikkson. Na de dood van Haakon VI volgde zijn vrouw, de Deense prinses Margaretha, hem op. Bij de Unie van Kalmar in 1397 werden de drie Scandinavische rijken verenigd. Zweden maakte zich in 1523 los uit de Unie, maar Noorwegen viel hier tot 1814 onder. In oktober 1905 riep Noorwegen zijn onafhankelijkheid uit.

Lees meer over Noorwegen »