Walvisbaai in Namibië

Highlights

Beroemd om zijn grote populatie vogels zoals bv. pelikanen, flamingo’s en vele andere soorten die per jaar gebruik maken van de baai.

De Zuid-Afrikaanse enclave Walvisbaai ligt ruim 30 km ten zuiden van Swakopmund. De baai was al bij de Portugezen bekend, maar omdat er geen achterland en vers water was, liet iedereen haar eeuwenlang links liggen. Pas in 1793 hees de Nederlandse kapitein Duminey er officieel de Nederlandse vlag en annexeerde de baai. De vreugde was van korte duur, want in september 1795 bezetten de Engelsen Walvisbaai, die er vervolgens tientallen jaren lang geen belang in stelden. Pas in 1878 werd de kleine vissersnederzetting officieel door de Britten geannexeerd, volgens sommigen uit angst voor boeren die bezig waren met een nieuwe Grote Trek. Strategisch van belang werd Walvisbaai pas toen Duitsland zijn heerschappij over Zuidwest-Afrika vestigde. De Britse regering voelde er niets voor om de Duitsers de enige haven van betekenis in handen te laten krijgen en formaliseerde haar claim op Walvisbaai. In 1910 werd de enclave deel van de Unie van Zuid-Afrika maar de regering in Pretoria bestuurde haar tot 1977 als deel van haar mandaat over Zuidwest-Afrika. Toen geleidelijk duidelijk werd dat Zuidwest-Afrika vroeg of laat zou moeten worden overgedragen, realiseerde Zuid-Afrika zich dat het omwille van zijn claim de enclave Walvisbaai afzonderlijk moest gaan besturen. Zo werd het in 1977 deel van de kaapprovincie. Inmiddels is het overgedragen aan de Namibische regering.

Walvisbaai is beroemd om zijn grote populatie vogels. De lagune aan de zuidkant van de stad is bijzonder in trek bij pelikanen, flamingo’s en tientallen andere soorten. Naar schatting maken tienduizenden vogels per jaar gebruik van de baai. Zij herbergt daarmee één van de belangrijkste kolonies van Afrika. Vooral tegen de achtergrond van de fabelachtige Namibische zonsondergang biedt de baai met haar vele vogels een sprookjesachtig aanblik.

Van Walvisbaai loopt een zandspoor naar Sandvis-baai, ook al een verzamelplaats voor vogels. De baai maakt deel uit van het Namib-Naukluftpark. De Sandvis-baai ligt 40 km ten zuiden van Walvisbaai en is alleen te bereiken met een auto met vierwielaandrijving. Omdat Sandvis-baai deel uitmaakt van het Namib-Naukluftpark is een vergunning nodig.

(Deze is tegen betaling verkrijgbaar bij het departement van natuurbeheer – nature conservation – in Swakopmund, Bismarckstrasse).

Bezienswaardigheden

Kerk van de Rheinische Missionsgesellschaft

De kerk is één van de oudste gebouwen in het havenstadje (1880). Zij was aanvankelijk van hout en kon daarom verplaats worden naar de 5de straat toen de toenemende activiteit in de haven dat nodig maakte. Om het kerkje tegen verrotting te beschermen, werd besloten om de muren te pleisteren.

Bird Sanctaury (vogelpark)

Wanneer u nog niet genoeg heeft van alle vogels in de baai, kunt u een bezoek brengen aan dit park.

Namib-Naukluft Park

Het park is een onderdeel van de Namib-woestijn, die zich uitstrekt van het zuiden van Namibie tot aan de grens met Angola.

De Namib woestijn is de oudste woestijn ter wereld en heeft indrukwekkende zandduinen van wel 330 meter hoog. Tijdens zonsondergang ziet u hoeveel verschillende kleuren zand kan hebben. Naar gelang de stand van de zon verandert de kleur van rozerood tot abrikoos goud. Een deel van de duinen is afgesloten voor toeristen omdat er nog steeds diamanten in het zand worden gevonden. In de woestijn is het sandboarden erg populair.

Het Namib-Naukluft park is met een oppervlakte van 49.000 km² één van de grootste parken van Afrika. Anders dan andere natuurparken staat Namib-naukluft niet zozeer bekend om zijn wild, maar vooral om zijn prachtige zandformaties. Ten zuiden van de Kuiseb strekken zich over honderden kilometers machtige zandduinen uit. Ten noorden van de Kuiseb is het landschap zacht glooiend en zijn de door rivieren uitgesleten ravijnen de belangrijkste bezienswaardigheid. Aan de oostkant van het park ligt het oorspronkelijke Naukluftpark. Het werd enige jaren geleden met het Namibpark samengevoegd tot één geheel.

In de Namib komt de welwitschia voor, een woestijnplant die uitsluitend in de Namib woestijn voorkomt. Het bijzondere van deze tamelijk grote plant is dat zij een zeer lang leven kan hebben. De leeftijd van het oudste exemplaar wordt geschat op 1500 jaar. Biologen hebben sinds haat ontdekking in 1859 talrijke onderzoekingen verricht, maar nog steeds zijn niet alle geheimen ontrafeld. De welwitschia is in staat om elk spoor van vocht in deze doorgaans kurkdroge woestijn te absorberen en kan zo in leven blijven. Op de welwitschia-vlakte in de woestijn zijn tientallen van deze planten te zien. Een exemplaar van 1500 jaar oud is door een hek afgeschermd.

Sossusvlei is een waterpan die bij zeer goede regens vol kan lopen, maar in de meeste jaren regent het niet genoeg om water van de Tsachbabrivier tot in de Sossusvlei te krijgen. Er zijn wel ondergrondse stroompjes die tot aan de vlei reiken. Hiervan getuigen de boompjes en de andere vegetatie. Het aantrekkelijke van de Sossusvlei zijn de enorme zandduinen. De wind zorgt voor kaarsrechte lijnen en perfecte curven. Het mooiste zijn de duinen bij zonsondergang en zonsondergang, als schaduwen en de prachtige oranjebruine kleur van het zand voor een machtig schouwspel zorgen.

Bij Cape Cross ten zuiden van de Skeleton Coast huist een grote zeeleeuwenkolonie (ca. 75.000).

Swakopmund

Swakopmund is een naast een vriendelijk koloniaal stadje, ook een badplaats met een boulevard en visrestaurantjes.

Net als de meeste andere plaatsen in Zuidelijk Afrika is het stadje van relatief recente datum. Toen Duitsland in 1884 zijn protectoraat over Zuidwest-Afrika uitriep, was Walvisbaai al in Britse handen. Omdat de Duitsers graag een eigen haven wilden hebben, werd besloten er één aan te leggen en de keuze viel op Swakopmund, even ten noorden van Walvisbaai. In augustus 1892 landde er een Duits schip en daarmee was de stichting Swakopmund een feit. Veel concurrentie heeft het stadje het nabijgelegen Walvisbaai echter niet kunnen aandoen. De havenactiviteiten bleven onderontwikkeld en zijn vandaag de dag allang weer geschiedenis. De naam van de stad komt van de naam die de Nama’s er aan gaven, Tsoakhaub. Dit woord heeft iets te maken met uitwerpselen en slaat waarschijnlijk op de bruine kleur die de zee aanneemt wanneer de Swakoprivier massa’s zand en modder naar de zee voert. Swakopmund is niet alleen het startpunt voor vele excursies naar de omgeving, het heeft ook een aantal gebouwen die uit architectonisch oogpunt beslist de moeite waard zijn.

Bezienswaardigheden Station

Een van de hoogtepunten van de zogenaamde Wilhelminische stijl. De stijl is genoemd naar de toenmalige Duitse keizer Wilhelm II, uit wiens regeerperiode de meeste gebouwen in Swakopmund stammen. De Wilhelminische stijl is niet zozeer een stroming met een eigen karakter, maar meer een uitdrukking van een bepaalde sfeer. Tegen het einde van de 19de eeuw was Duitsland een dynamische, expanderende staat. Dit kwam in de Duitse architectuur tot uiting. Rijke versieringen en exuberante details kenmerken de gebouwen van die tijd. Het was bovendien het tijdperk van het eclecticisme, het combineren van verschillende stijlelementen in één gebouw. En zo is nu ook het in 1901 naar een ontwerp van de architect Carl Schmidt gebouwde Swakopmunder Station een mengelmoes van stijlen. Schmidt maakte in zijn ontwerpen veel gebruik van de Duitse Rundbogenstil en dat is aan het stationsgebouw duidelijk te zien. Opvallend is ook het neorenaissancistische portaal, dat de hoofdingang van het gebouw vormt. Het meest bizarre detail is het torentje. Deze toevoeging si niet op Schmidt terug te voeren. Hij moest vanwege financiële problemen vertrekken voordat het station af was. Zijn opvolger werd Wilhelm Sander, die tekende qua vorm en detail zo afwijkende toren. Kennelijk vond Sander dat de toren status verleende aan het station. Het gebouw was immers het visitekaartje van de belangrijkste koloniale spoorlijn van Duitsland. Het station maakt daardoor echter de indruk van een sprookjespaleis, iets wat nog geaccentueerd wordt door de zanderige leegte rondom het gebouw.

Evangelisch-Lutherse kerk

Het bouwen van de kerk (1912) had nogal wat voeten in de aarde. De autoriteiten hadden geen grond meer te vergeven en het kerkbestuur was dus gedwongen ergens een stuk land te kopen. De grond die uiteindelijk beschikbaar was, lag echter een eindje van de zee af. Dit terwijl het de bedoeling van het kerkbestuur was dat de kerk vanaf passerende schepen te zien zou zijn. Er werd zelfs nog voorgesteld om de Poststrasse maar te verleggen om zeelieden een ongestoorde blik te gunnen op de kerk, maar dat was de autoriteiten te gortig. De kerk werd uiteindelijk ontworpen door de architect Otto Ertl. Zowel voor het kerkgebouw als voor de ernaast gelegen pastorie koos Ertl voor barokvormen. Hij volgde daarmee de opleving van de barok die op dat moment in Duitsland plaatsvond. Ertl paste de barokke elementen echter heel sober toe en gaf daarmee gevolg een de toenmalige bouwvoorschriften van de Duitse evangelische kerk. Bij de pastorie valt op dat in de vakken boven de vensters en de ingang kleine vierkantjes zijn aangebracht.

Duitse regeringsschool

De Duitse regeringsschool werd een jaar na de evangelisch-lutherse kerk gebouwd (1913) en wel op zo’n manier dat zij harmonieerde met de kerk aan de overkant.

Kaiserliches Bezirksgericht (kantongerecht)

Aan het einde van de Poststrasse, net voor de vuurtoren, ligt dit uit 1902 daterende gebouw. De architect Carl Schmidt introduceerde in het ontwerp de Rundbogenstil in Zuidwest-Afrika. Hij accentueerde de bogen met in boogvorm aangebrachte friezen. In 1905 moest het gebouw worden uitgebreid en werd het rechtergedeelte eraangebouwd. Van die tijd is ook het plan om op de hoek een kleine klokkentoren te bouwen. Behalve als gerechtsgebouw deed het ook dienst als zomerresidentie van de gouverneur.

Wörmannhaus

Het huis (1905) was aanvankelijk bestemd voor de Damura- en Namaquahandelsmaatschappij, maar werd later overgenomen door de firma Wörmann. Niet alleen de familie van het hoofd van de onderneming, maar ook werknemers en leerlingen moesten erin worden ondergebracht. Om die reden bouwde architect Friedrich Höft het huis rond een binnenplaats. Zo had iedereen toegang tot zijn eigen kamer zonder anderen te hoeven lastig te vallen. Höft heeft zich in zin ontwerp laten beïnvloeden door de stijl van de Engelse landhuizen van die tijd. Typerend daarvoor is het vakwerk dat in de bovenverdieping is toegepast. Maar ook eigentijds Jugendstil-elementen ontbreken niet. Ze komen tot uitdrukking in de pijlers van de omheining, de muurtegels in de zuilengalerij rond de binnenplaats en in de bloemenmotieven boven de erkers. In het interieur vallen de rijk versierde plafonds op, bijvoorbeeld in de woonkamer. Höft was met het Wörmannhuis zijn tijd ver vooruit in Zuidwest-Afrika. Momenteel huisvest het een bibliotheek, een kunstgalerie en het toeristisch informatiebureau. Bij het toeristenbureau kunt u een handig stadskaartje krijgen, dat de ligging aangeeft van ruim dertig huizen en gebouwen.

Alte Kaserne

De kazerne dankt haar bestaan aan een besluit uit 1904 om een ruim 250 meter lange pier (het oude exemplaar is inmiddels herbouwd en gerestaureerd) in zee te bouwen, van waaruit schepen moesten worden gelost. Het werk zou worden uitgevoerd door de militaire spoorwegcompagnie. Aanvankelijk kampeerden de manschappen in tenten, maar al spoedig bleek dat er permanente huisvesting moest komen. De Alte Kaserne werd derhalve gebouwd en in 1906 kon het militaire werkvolk er zijn intrek nemen. De kaserne ziet er in veel opzichten uit als een fort. De kantelen en wachttorens dragen sterk aan die indruk bij. Toch is het nooit de bedoeling geweest om het gebouw als versterking te gebruiken. Het beste bewijs daarvoor zijn de grote ramen, die in het geval van een echt fort veel kleiner zouden zijn, met het oog op de verdediging ervan.

Prinzessin Ruprecht Heim

Het was aanvankelijk een militair hospitaal, maar werd later omgebouwd tot sanatorium. Het huis (1914) is genoemd naar de gemalin van de Beierse prins Ruprecht, die zich sterk had ingezet voor de oprichting van het sanatorium.

Hohenzollernhaus

Dit is het rijkst gedecoreerde gebouw van Swakopmund. De ontwerper van dit neobarokke huis (1906) met neorenaissance-kenmerken is onbekend. Het Hohenzollerhaus deed eerst als hotel dienst, later als gemeentehuis en is nu een particulier woonhuis. Boven op de hoekgevel is een replica van fiberglas aangebracht die de mythologische figuur Atlas voorstelt. Aanvankelijk was deze Atlas in cement uitgevoerd, maar de inwoners van de stad waren bang dat hij op een kwade dag met wereldbol en al naar beneden zou vallen. Beweerd wordt dat hij en de vele in stuc uitgevoerde reliëfs, zoals de gevleugelde Amorfiguurtjes boven de hoofdingang, het werk zijn geweest van Italianen die voor de bouw van de spoorlijn in dienst genomen waren, maar zeker is dat niet.

Nuttige tips Winkelen

Het is gebruikelijk om op de marktjes e.d. te onderhandelen over de prijs.

Vooral het houtsnijwerk in Namibië is prachtig .

Vervoer Bij de haven zijn taxi’s aanwezig. Toeristeninformatie

U vindt de toeristeninformatie in 12th street in Walvisbaai.

Internet 144 Sam Nujoma Drive, Walvisbaai. Prijs per uur: ca. N$ 20.00. Ligplaats schip

Cruiseschepen liggen aan de pier in Walvisbaai. Op de kade vindt u een souvenirmarktje. Tevens zijn er excursies te boeken. (o.a. met 4 wheel drives).

Namibië

Namibië

Namibië ligt in zuidelijk Afrika aan de zuidwestkust en heeft een oppervlakte van 824.268 km². In het noorden grenst het aan Angola en Zambia, in het westen aan de Atlantische Oceaan, in het oosten aan Botswana en in het zuiden en zuidoosten aan Zuid-Afrika.

Het land kent een unieke combinatie van uitgestrekte savannen, verlaten woestijnen met hoge zandduinen, bergketens en dichte vegetatie langs de rivieren. Aan de kust ligt de grote Namib-woestijn met zandduinen, droge rivierbedden en canyons.

Lees meer over Namibië »