Cruisebestemmingen in Costa Rica

Highlights

Costa Rica ligt in het zuidelijke deel van Midden-Amerika. Het grenst in het noorden aan Nicaragua en in het zuidoosten aan Panama. De Caribische Zee vormt de oostkust en de Stille Oceaan de westkust. Met een oppervlakte van 51.000 km, is Costa Rica slechts 1,3 keer groter dan Nederland.

Costa Rica heeft ruim 3,4 miljoen inwoners, waarvan zo’n 2 miljoen in de centrale vallei wonen. Ruim de helft van de bevolking woont in de steden.

Het land heeft een verscheidenheid aan landschappen en bijbehorende klimaatzones. Van het noordwesten naar het zuidoosten loopt een reeks vulkanische bergketens: de Cordilla de Guanacaste, met o.a. de actieve vulkaan de Rincon de la Vieja; de Cordilla de Tilaran, met de meest actieve vulkaan van Costa Rica, de Arenal: de Cordillera Central, met de vulkanen Poás, Barva en de Irazú.

De Atlantische kust bestaat uit een uitgestrekt laagland met moerassen, mangroven en waterwegen. De kust is recht en bestaat uit lange zand stranden. De Pacifische kust is onregelmatig van vorm, met schiereilanden en diepe inhammen. Het landschap is hier heuvelachtig en aan de kust wisselen rotspartijen en zandstrandjes elkaar af.

Oorspronkelijk was meer dan 70% van het land bedekt met bossen. In de laatste vijftig jaar is daar echter zeer veel gekapt en nu resteert er minder dan 20%. Costa Rica heeft nog steeds één van de hoogste ontbossingcijfers ter wereld.

Van oudsher is Costa Rica bekend om zijn grote vogelrijkdom. Er komen 850 soorten voor. Er zijn alleen al 50 verschillende soorten kolibries te zien. Daarnaast leven er tal van watervogels, roofvogels, kleurrijke papegaaien en de met enorme snavels uitgeruste toekans. Zelfs de zeldzame quetzal is regelmatig te bewonderen.

Van de insecten vallen vooral de vlinders op. Kikkers en padden zijn er in alle soorten en maten: van de kleine doorschijnende boomkikkers en felgekleurde pijlgifkikkertjes tot een enorme pad van ruim een kilo. Reptielen zijn er ook volop: slangen, hagedissen, iguana’s, krokodillen, kaaimannen en schildpadden.

De grootste bevolkingsgroep vormen de blanken en mestiezen (van gemengde Indiaanse en blanke afkomst), ruim 95 procent. Aan de Caribische kust wonen veel negers. Er leven ongeveer 5000 Indianen in reservaten, de Bribri’s, Boruca’s en Chorotega’s hebben nog het meest van hun eigen culturele identiteit behouden. Andere stammen zijn opgegaan in de Costa Ricaanse samenleving of door ziekte en slavernij uitgeroeid. Er is een redelijke grote Chinese minderheid. Vooral in San José en omgeving wonen veel Noord-Amerikaanse en Europese buitenlanders.

Costa Ricanen noemen zichzelf graag Ticos (Ticas voor vrouwen). Deze koosnaam is ontstaan doordat de taal doorspekt is met verkleinwoordjes.

Geschiedenis

Toen Columbus in september 1502, tijdens zijn vierde en laatste reis, vlakbij Limón (Caribische Kust) aan wal ging, noemde hij het gebied Costa Rica, rijke kust, aangezien er goud gevonden was. De kolonisten kwamen al snel, maar het duurde nog zestig jaar voor de eerste echte kolonie gesticht werd door Juan Vásquez de Coronado, het huidige Cartago. Dit bleef lange tijd de enige kolonie. Pas in 1717 werd de rest van de Centrale Vallei gekoloniseerd. Er werd nooit goud in grote hoeveelheden gevonden. De Indianen lieten zich nauwelijks onderwerpen en trokken zich terug in de onherbergzame gebieden, als ze al niet gestorven waren door ziektes. Alleen de Chorotega’s in hun steden waren een makkelijk doelwit. Al met al heeft zich in Costa Rica nooit een maatschappij kunnen ontwikkelen zoals in de rest van Centraal Amerika, waar slaven het werk deden. Hier moesten de kolonisten dus echt zelf de handen uit de mouwen steken. Rond 1820 deden cacaobonen dienst als betaalmiddel en zelfs de gouverneur moest zijn eigen land bewerken.

De strijd die in de andere Spaanse kolonies woedde, ging grotendeels aan Costa Rica voorbij. Toen op 15 september 1821 Guatemala, de toenmalige hoofdstad van de hele regio, zich onafhankelijk verklaarde, vernamen de Costa Ricanen dat pas een maand later, per muilezelpost.

Al spoedig ontstond een heftig meningsverschil over de te volgen koers. De steden San José en Alajuela wilden totale onafhankelijkheid, terwijl Cartago en Heredia aansluiting wilden bij het kort daarvoor ontstane Mexicaanse rijk. Het pleit werd op 5 april 1823 beslecht tijdens een veldslag. De onafhankelijken wonnen en veroverden Cartago, wat ertoe leidde dat San José de nieuwe hoofdstad werd. Pas daarna kwam het bericht, weer per post, dat al voor deze slag het Mexicaanse rijk was gevallen.

Nu Costa Rica onafhankelijk was zocht het land naar een bron van inkomsten. Toen bleek dat koffie uitstekend gedijde in het klimaat, stelde de regering gratis land ter beschikking aan ieder die koffie wilde verbouwen. De opbrengst werd de eerste jaren moeizaam per ossenkar naar de kust vervoerd. In 1890 werd uiteindelijk de spoorweg van San José naar Limón voltooid en kwam de export goed op gang.Het aanleggen van deze spoorlijn door het onherbergzame terrein duurde negentien jaar en 400 arbeiders verloren hierbij het leven. Na de aanleg bleven de spoorwegarbeiders, meest Chinezen, Italianen en Jamaicanen, in het land wonen. Zij zijn nog steeds vertegenwoordigd in de Costa Ricaanse gemeenschap.Ondertussen was ook de bananenteelt opgekomen en grote delen van de Centrale Vallei en de Atlantische kustgebieden werden ontgonnen.

In 1848 werd Costa Rica officieel een republiek. In de daaropvolgende jaren werden presidenten benoemd, en soms weer afgezet na militaire coups. Vooral de vraag van een eventuele aansluiting bij een confederatie van Midden-Amerikaanse staten bleef centraal staan.

Één van de presidenten, Juan Rafael Mora, werd een nationale held doordat hij de strijd leidde tegen William Walker en die won. Walker was een avonturier die met een klein leger de boel verschillende keren op stelten zette in Midden-Amerika. Rond 1850 probeerde hij om Baja California te ‘bevrijden’ van Mexico. Toen dat niet echt lukte, dook hij in 1855 op in Nicaragua om dit gebied, gesteund door invloedrijke groeperingen uit de zuidelijke Verenigde Staten, te annexeren. Ten eerste omdat het gebied geschikt zou zijn voor uitgestrekte slavernijplantages en ten tweede omdat men door dit gebied een kanaal wilde aanleggen dat de twee oceanen moest gaan verbinden. President Mora trok ten strijde en na enkele confrontaties werd Walker eindelijk verslagen. Na nog een mislukte poging in Nicaragua, werd hij uiteindelijk opgepakt in Honduras waar hij verkondigde de president van het land te zijn. Al zijn escapes hebben zo’n 20.000 slechtoffers geëist.Hij werd terechtgesteld en in 1860 werd ook Mona door het vuurpeleton neergeschoten. In 1859 had Mora de verkiezingen gemanipuleerd en darna had hij een staatsgreep geleid tegen de nieuwe president. Tevens had zijn leger cholera meegenomen vanuit Nicaragua en 10% van de Costa Ricaanse bevolking storf daaraan.

In 1889 werden de eerste verkiezingen uitgeschreven, waar ook de boeren aan mee mochten doen.

Sinds die twee heeft de democratie slechts tweemaal gevaar gelopen: in 1917 door een militaire coup die na twee jaar ongedaan werd gemaakt en bij de revolutie in 1948. Het gevolg van deze revolutie was dat de democratie vaste voet kreeg en de basis werd gelegd voor het huidige moderne Costa Rica.

In de jaren’30 werd Costa Rica getroffen door grote economische en sociale problemen. In 1940 voert de nieuw gekozen president, Rafael Angel Calderón, hervormingen in, die een stuk verder gaan dan iedereen had durven hopen, al maakt hij zich impopulair bij de gevestigde machten, waaronder de koffieboeren. In 1944 wint onder frauduleuze omstandigheden zijn opvolger en er ontstaat steeds meer politieke onrust. In 1947 wordt er een oppositiepartij, desondanks wint de kandidaat van Calderón, Ulate, in 1948 de verkiezingen.

José (Pepe) Figueres, een landeigenaar met liberale denkbeelden, ontketent de revolutie, nadat de verkiezingen worden geannuleerd nadat tijdens een brand een groot aantal van de stemmen tijdens een brand in rook waren opgegaan. Na een maand van oorlog en 2000 doden, kan hij zijn hervormingen doorvoeren: hij voert algemeen kiesrecht in, een minimumloon, gratis gezondheidszorg voor iedereen, nationaliseert de banken, heft belasting van 10% op rijkdom (deze laatste is echter nooit goed van de grond gekomen) én hij schafte het leger volledig af, zodat men dit geld kon gebruiken voor de gezondheidszorg en onderwijs.

Hij heeft een basis geschapen voor het stabiele, democratische maatschappij die Costa Rica vandaag de dag is. In 1949 gaf José Figueres de macht vrijwillig over aan de omstreden Ulate. Daarna is Figueres nog tweemaal herkozen.

Al leeft een aanzienlijk deel van de bevolking nog steeds onder de armoedegrens, Costa Rica is in vergelijking met andere Latijns Amerikaanse landen een oase van rust.

In 1986 stelde de president Oscar Arias een vredesplan op voor Midden Amerika, dat de basis vormde voor de eerste echte democratische verkiezingen in Nicaragua. Hij ontving daarvoor in 1987 de Nobelprijs voor de Vrede. Na hem werd Calderón gekozen, de zoon van de vroegere president. Een verslechterde economie en corruptie speelden hem echter parten en tijdens de verkiezingen in 1994 won de oppositiekandidaat Figueres, zoon van de vroegere president. Hij stelde verbeteringen in de gezondheidszorg en het onderwijs in het vooruitzicht. Maar de slechte economische situatie en enkele natuurrampen waaronder orkaan Cesar, zijn zijn ondergang geweest. In 1998 is Miquel Angel Roderiquez verkozen tot president.

Nuttige tips Munteenheid

De munteenheid in Costa Rica is de Cólon (CRC), die onderverdeeld is in 100 centimos.

Amerikaanse Dollars worden vaak ook geaccepteerd (taxi’s, toeristenwinkels).

Neem dollars in kleine coupures mee, want vaak kan er niet gewisseld worden!

Er zijn tevens bankautomaten waar u geld kunt pinnen.

Taal

Spaans, maar veel mensen spreken ook Engels.

Telefoneren

De telefoondienst in Costa Rica werkt goed. Telefoonkaarten zijn ook verkrijgbaar. Kaarttelefoons accepteren meestal ook credit cards.

Wilt u collect bellen, dient u 116 te draaien. U zult dan een Engelssprekende operator aan de lijn krijgen.

Naar Nederland direct: 0031 + netnummer zonder 0 + abonneenummer

Naar België direct: 0032 + netnummer zonder 0 + abonneenummer.

Post

De post doet er gemiddeld twee weken over.

Vervoer

De taxi’s herkent u aan de rood/oranje kleur.

Er is een goed verzorgd trein- en busnet.

Havens

Puntarenas

Hoofdstad van de grootste provincie van Costa Rica met de gelijknamige naam. Wandel gezellig over de boulevard en langs de vele winkeltjes en cafeetjes.

Puntarenas (90.000 inwoners) ligt aan de Stille Oceaan en was in de vorige eeuw de belangrijkste haven van Costa Rica voor export van koffie. Het vrijwel ondoordringbare gebergte tussen de hoofdstad en de Caribische kust, maakte transport onmogelijk. Pas in 1890, met het in gebruik nemen van de spoorlijn naar Limón, werd vervoer in die richting eenvoudiger. Tot nu toe werd de koffie uit de centrale vallei met ossenkarren naar Puntarenas vervoerd en vervolgens per schip naar Kaap Hoorn rondom Zuid-Amerika vervoerd naar Europa.

Lees meer over Puntarenas »

Puerto Limon

Wordt meestal kortweg Limón genoemd. Het stadspark Vargas, vlakbij de zee en ook de levendige “mercado” (markt) in de stad is een bezoekje waard.

Puerto Limón is een drukke havenstad aan de Caribische kust. De stad telt 70.000 inwoners.

San José

San José is de hoofdstad van Costa Rica en telt 300.000 inwoners.

De stad is in 1783 gesticht, maar stelde lange tijd niks voor. In 1823 werd San José na een korte burgeroorlog de hoofdstad ten koste van Cartago. De stad begon te groeien, ook omdat de koffieteelt opkwam in dit gebied. Van de oude koloniale gebouwen is nu niet veel meer over. In het centrum komen steeds meer moderne gebouwen. Het stratenpatroon bestaat uit oost-west lopende avenidaÂ’s en noord-zuid lopende calles. De vriendelijke en behulpzame inwoners noemen zichzelf Josefinos/as.

Lees meer over Puerto Limon »

Puerto Caldera

Van hieruit kunt u de hoofdstad San José bezoeken. Wilt u liever de schoonheid van het land zien, bezoek dan een nationaal park in dit gebied.

Puerto Caldera is een vracht- en cruisehaven. Bij het schip zullen verschillende kraampjes staan met souvenirs. Het ligt op een afstand van ca. 8 km van Puntarenas.

Puntarenas

Puntarenas (90.000 inwoners) ligt aan de Stille Oceaan en was in de vorige eeuw de belangrijkste haven van Costa Rica voor export van koffie. Het vrijwel ondoordringbare gebergte tussen de hoofdstad en de Caribische kust, maakte transport onmogelijk. Pas in 1890, met het in gebruik nemen van de spoorlijn naar Limón, werd vervoer in die richting eenvoudiger. Tot nu toe werd de koffie uit de centrale vallei met ossenkarren naar Puntarenas vervoerd en vervolgens per schip naar Kaap Hoorn rondom Zuid-Amerika vervoerd naar Europa.

Lees meer over Puerto Caldera »

Isla Tortugas

Quepos