Salvador de Bahia in Brazilië

Highlights

De bakermat van Braziliaanse kunst en cultuur. Bezoek het oude stadscentrum Pelourinho of ga naar het Museu de Arte Sacra. (religieuze kunst)

Alle componenten, zoals muziek, dans, kunst, literatuur en religie zijn sterk beïnvloed door Bahia. Wanneer u door de stad loopt, ontdekt u een stad met een culturele identiteit, die u nergens ter wereld aantreft.

Salvador is prachtig gelegen. De stad bevindt zich op een schiereiland, dat de Baía de Todos os Santos insluit. De naam van de baai is afgeleid van de dag dat Amerigo Vespucci hem ontdekte, op 1 november 1501 oftewel op Allerheiligen (Todos os Santos). De strategische functie is nu nog af te lezen aan het aantal forten en verdedigingswerken langs de kust.

In 1549 legde de Portugese missionaris Tomé de Souza de basis voor de stad op de plek waar nu het Praça Municipal ligt, bij de ingang van de Lacerda-lift in de bovenstad. De nederzetting was op de heuvel makkelijker te verdedigen dan aan de voet. Sindsdien heeft Salvador zich ontwikkeld in een boven- en een benedenstad.

De stad werd het handels- en bestuurscentrum van de Portugese kolonisten. Door de centrale ligging aan de Atlantische Oceaan werd de stad beschouwd als sleutel tot de overheersing van Zuid-Amerika en tot de scheepvaartroute naar Afrika en Indië. De aartsbisschop van Bahia heerste over de Afrikaanse bisdommen Angola en Sâo Tomé. De stad verrijkte zich ten koste van slavenarbeid en door de suiker, tabak en cacao die in weelderige kustgebied werden geteeld. Het werk op de plantages werd door de Indianen, de oorspronkelijke bewoners van Brazilië, uitgevoerd, maar zij bleken niet opgewassen tegen dit zware werk en daarom hebben de plantagehouders de slaven uit Afrika naar Brazilië gebracht.

De stad heeft ook talloze aanvallen van andere Europese mogendheden te verduren gehad. De Nederlanders hebben tussen 1624 en 1638 vier pogingen gedaan om Salvador te veroveren. Slechts één daarvan, onder leiding van Piet Heyn, lukte en resulteerde in een kortstondige bezetting.

Sinds 1763, het jaar dat Rio de Janeiro hoofdstad werd, is de politieke en economische macht van de stad afgenomen. Salvador is echter altijd een centrum van Braziliaanse cultuur gebleven. Met twee miljoen inwoners is het de vierde stad van het land. Salvador de Bahia is in de laatste decennia, zoals zoveel Braziliaanse steden, enorm hard gegroeid. Langs de hele kuststrook hebben monumentale villa’s en groen plaatsgemaakt voor brede autowegen en kantoren. Het historische centrum in de bovenstad heeft de afgelopen jaren een grondige opknapbeurt gekregen en geldt als de grote toeristische trekpleister van de stad. Het moderne deel van de stad bevindt zich hoofdzakelijk aan de noordkant langs de Atlantische kust, waar ook de meeste uitgaansgelegenheden zijn.

Pelourinho

Het oude stadscentrum van Salvador, de Pelourinho, is onlangs gerestaureerd en staat nu onder bescherming van UNESCO. Via de Rua Ignácio Accioli of vanaf Terreiro de Jesus via de Rua Alfredo Brita loopt u de Pelourinho in.

Wandelend door dit doolhof van stijgende en dalende straatjes, kunt u kennis maken met de Afro-Braziliaanse muziek en de swingende bewoners van de Pelourinho. Deze bonte gekleurde gemeenschap straalt pure vrolijkheid en ontspanning uit. U kunt hier ook vele souvenirs kopen.

De naam Pelourinho is afkomstig van de schandpalen op het plein waar tot in de 19de eeuw slaven en criminelen gestraft werden.

De twee typerendste bouwwerken aan het Largo do Pelourinho zijn het Casa de Jorge Amando en de Igreja Nossa Senhora do Rosário dos Pretos. Het eerste gebouw is een eerbetoon aan de grootste eigentijdse Bahiaanse schrijver. In het gebouw is een documentatiecentrum over de schrijver en zijn werk ingericht.

De kerk is in de 18de eeuw door en voor slaven gebouwd. De façade is een mengeling van barokke, rococo- en Oosterse stijlelementen. In de kerk staat een beeld van de beschermvrouw uit de 17de eeuw. Het was lange tijd de enige kerk waar slaven vrij in konden en waar zwarte priesters konden worden ingewijd.

(geopend: ma t/m vrijdag van 08.00-17.30, zaterdag & zondag van 08.00-14.00 uur)

Om de hoek van het plein bevindt zich het Museu da Cidade met curieuze voorwerpen uit de Bahiaanse folklore.

Largo do Carmo

Voorbij het Largo do Pelourinho gaan twee straten omhoog naar een volgend interessant plein: het Largo do Carmo. In het begin van de 17de eeuw stonden hier al een kapel en een klooster. Het behoorde tot de veroveringen van Piet Heyn en werd in 1624 geplunderd. Gaten van kanonskogels zitten al meer dan driehonderd jaar in de buitenmuren. ‘Op 30 april 1625 werd op deze plaats de capitulatie van de Hollanders getekend’ geeft een gedenksteen bij de ingang van het klooster aan.

De Igreja do Carmo (Ordem Primeira) uit het begin van de 18de eeuw heeft een zilveren altaarfront en een rijkelijk met bladgoud versierd interieur. Naast deze kerk, tegen het klooster aan, bevindt zich het Museu do Carmo met heiligenbeelden, iconen, zilveren en gouden religieuze voorwerpen en jacaranda-meubels uit de 18de eeuw. De sacristie van de kerk in rococostijl en het beeld van de dode Christus door de Bahiaanse beeldhouwer Francisco Xavier das Chagas zijn de belangrijkste bezienswaardigheden. In het beeld van cederhout zijn tweeduizend robijnen verwerkt als bloeddruppels.

De Igreja Ordem Terceira do Carmo is in het begin van de 19de eeuw gebouwd op de plaats waar de kapel uit 1636 stond. De façade is in rococo- en neoklassieke stijl. Het interieur is eenvoudiger dan de kerk van de Ordem Primreirs. De barokke versieringen zijn met een mengsel van walvisolie en goudstof, tabla dourada, afgewerkt.

Overige bezienswaardigheden in Salvador

Museu de Arte Sacra is het belangrijkste museum van religieuze kunst in Brazilië. De collectie bestaat uit vele soorten heiligenbeelden in hout, aardewerk en ivoor, en uit schilderijen van bijbelse taferelen uit alle delen van Brazilië. Het bouwwerk zelf is fascinerend en biedt een schitterend uitzicht op de baai en de haven.

Tempostal is een uniek particulier museum met postzegels en prenten van de belle époque in Europa tot na-oologse prenten van overal ter wereld.

Mosteiro de Sâo Bento is uit 1581 is het oudste benedictijnenklooster van Latijns-Amerika. In 1624 is Piet Heyn hier naar binnengestormd door een deur die nog altijd ‘De Hollandse Poort’ heet. In de collectie van dit klooster bevindt zich een kaart uit 1625 met daarop een schets van de herovering van Salvador door de Portugezen. De manschappen en kanonnen zijn zeer gedetailleerd weergegeven.

Campo Grande is het grote ontmoetingsplein van de stad. Aan het plein staat het heropende Teatro Castro Alves, dat na een grondige renovatie nu de grootste theaterzaal van de stad heeft.In het Museu de Arte da Bahia zijn naast wisselende exposities op de benedenverdieping, meubels, schilderijen en gebruiksvoorwerpen uit de drie voorgaande eeuwen samengebracht. Museu Carlos Costa Pinto heeft eveneens een mooie verzameling meubels en voorwerpen uit deze periode.

Ilha da Itaparica

Er bevinden zich zo’n vijftig eilanden in de Baía de Todos os Santos. Ilha dos Frades, Ilha de Maré en Ilha do Medo zijn ware paradijsjes met mooie stranden en vissersdorpjes.

Ilha da Itaparica is het grootste eiland, dat zich eveneens uitstekend leent voor een dagtocht. Het eiland bestaat uit twee gemeenten: Itaparica en Vera Cruz. De laatste wordt door de lokale bevolking ook Mar Grande genoemd. Het eiland heeft ongeveer 50.000 inwoners, die voornamelijk van de visserij en het toerisme leven. In de vakantieweken en gedurende het zomerseizoen loopt het eiland vol met toeristen uit alle delen van het land. Rijke baianos hebben kapitale villa’s op het eiland.

De veerboot komt aan in Bom Despacho. Direct achter staan de bussen te wachten die u naar alle stranden op het eiland brengen. De beste stranden zijn Ponta de Areia, Penha (vooral voor surfers), Conceicao, Tairu, Aratuba, Berlinque en Cacha Pregos. Eetgelegenheden zijn bij de meeste stranden aanwezig.

Speciale boten zetten u af bij het plaatsje Itaparica, Direct aan de kade bevinden zich een paar goede restaurants. Itaparica staat bekend om zijn mineraalwater. De bron, Fonte da Bica, bevindt zich eveneens aan de kade. Aan het water, waarvan 46.000 liter per dag wordt geproduceerd, worden geneeskrachtige en vooral verjongende krachten toegeschreven.

In het oude stadje staat het Fortaleza de Sâo Lourenço, dat in de 18de eeuw is gebouwd op de plaats waar de Hollanders, ongeveer een eeuw eerder, een versterking hadden gebouwd. Itaparica is aan de zuidkant door een brug verbonden met het vasteland.

Vanaf Terminal de Sâo Joaquim vertrekt elk uur tussen 06.00-22.00 een veerpont naar het eiland. De overtocht duurt ca 40 min (afstand bedraagt 13 km).

Nuttige tips Winkelen

Mercado Modelo is een overdekte markt met op de eerste verdieping een aantal terrasjes, waar u van een mooi uitzicht kunt genieten. Onder de Mercado Modelo treft u een groot tunnelstelsel aan, wat open staat voor bezoekers.

De markt stamt uit 1861. Alles wat Bahia voorbrengt aan ambachtelijke artikelen is hier te vinden: lederwaren, houtsnijwerk, primitieve schilderkunst, Bahiaanse kleding, bedrukte T-shirts en muziekinstrumenten. De markt is bovendien een verzamelplaats van straathandelaren en straatartiesten. Er worden buiten, aan de kant van de haven, regelmatig capoeira-voorstellingen gegeven.

Stranden

Bij Farol do Bara, waar de vuurtoren staat, is een strand. De Atlantische kustlijn boven Salvator is een aaneenschakeling van goede stranden. Tussen Salvador en Itapoâ liggen onder andere Praia Pituba, een langgerekt strand waar volop wordt gesurft op de hoge golven en door de palmen beschutte Jardim de Alá, het rustige Boca do Rio en het door riffen omgeven Corsário.

Eetspecialiteiten

In de bovenstad, vooral in de Pelourinho, zijn de laatste jaren tientallen gezellige en redelijk goede restaurants gekomen. Twee restaurants aan het Pelourinho-plein worden aanbevolen.

Senac, dat als decor heeft gediend voor de verfilming van Amando’s roman Dona Flor and her two husbands, is beroemd om de Afrikaanse gerechten. Tevens zijn hier regelmatig folkloristische shows. Banzo Axe Ouro, half kunstgalerie, half bar en Bahiaans restaurant met uitzicht op het plein.

Het Casa da Gamboa, Rua Joâo de Deus 32, is een nieuwe vestiging van dit bekende Bahiaanse restaurant met uitstekende gerechten; specialiteiten moqueca de badejo, vatapá (stoofschotel met vis of kip) en bobó de camarâo.(met verse garnalen)

Boven de Mercado Modelo zijn twee goede restaurants gevestigd waar u ook kennis kunt maken met de Bahiaanse keuken: Camafeu de Oxóssi en Maria de Sâo Pedro. De eerste staat bekend om de voortreffelijke moqueca.(een heerlijke visschotel met onder meer kokos, knoflook, uitjes, tomaten en peper geserveerd met rijst en kokosmelk).

Uitgaan

Voor het uitgaansleven moet u aan de noordoostkant van de stad zijn. In de Avenida Almirante Marques de Leâo en de straten daar omheen (Barra) bevinden zich vele goede restaurants, muziekcafé’s en terrassen. Andere wijken langs de oceaankust met nogal wat restaurants en café’s zijn Odina, Rio Vermelho en Amaralina.

Vanuit de haven naar de oude bovenstad

Vanuit de haven loopt u naar rechts richting de Lacerda-lift.(Elevador) U loopt de lange straat uit (ca 25 min) en gaat met de bocht mee naar links. U komt dan vanzelf bij de Mercado Modelo en de Lacerda-lift. Met deze lift kunt u naar de mooie, oude bovenstad gaan.

Het kost u ca. 1 of 2 Real ( zorg ervoor dat u dit klein heeft).

In verband met een verhoogde kans op berovingen op dit stuk, kunt u beter met een taxi gaan. Vermeld dan duidelijk aan de chauffeur waar u afgezet wenst te worden: bij de lift of in de bovenstad, deze is namelijk ook per auto te bereiken.

Brazilië

Brazilië

Brazilië is het grootste land van Zuid-Amerika en kent een bijzondere geschiedenis.

In 1500 ging de Portugees Pedro Alvares Cabral aan land en kort daarop volgde Amerigo Vespucchi om het land verder te verkennen. Driehonderd jaar lang zou Brazilië onder Portugees bewind blijven. In die periode moesten de Portugezen zich wel verdedigen tegen invasies van de Nederlanders (1624 in Salvador, 1630-1645 in Recife), de Fransen en de Engelsen. De invloed van de diverse Europese landen komt nog tot uiting in onder andere de stedelijke architectuur en vele gedenktekens. Verscheidene steden zijn inmiddels door UNESCO tot cultureel erfgoed van de mensheid verklaard: zoals Olinda, Ouro Preto en de wijk Pelourinho in Salvador. Onder Portugees gezag werden tevens slaven vanuit Afrika naar Brazilië gebracht om te werken op de katoen- en suikerplantages in het noordoosten van het land. Uiteindelijk ontstond het Braziliaanse volk: een mengeling van Indiaans, Europees, Afrikaans en Portugees bloed. De invloed van de diverse landen komt duidelijk tot uiting in de taal (Portugees), de keuken, de muziek, dans, feesten en religie.

Lees meer over Brazilië »